خمیدگی شفت
خمیدگی شفت زمانی به وجود میآید که Run out شفت بیش از حد مجاز باشد. به این معنا که اگر شفت را روی پایههای V شکل (V Block) قرار دهیم و ساعت اندیکاتور روی آن بگذاریم، هنگام چرخاندن شفت، مقدار انحراف از مرکز آن بیش از حد مجاز خواهد بود.
دلایل ایجاد خمیدگی شفت شامل موارد زیر است:
- روش غلط نگهداری شفت در انبار قبل از نصب.
- اعمال نیروهای بیش از حد مجاز روی شفت.
- نقص در فرآیند ساخت.
- قرار گرفتن در دمای بالا و شرایط نامناسب.
خمیدگی شـفت در واقع نوعی از نابالانسی است. هرچند بالانس کردن محور میتواند دامنه ارتعاشات آن را کاهش دهد، اما خمیدگی شفت را رفع نمیکند. بنابراین، ابتدا باید از بالانس بودن شفت اطمینان حاصل کنید و سپس خمیدگی آن را بررسی کنید. زیرا اگرچه بالانس میتواند ارتعاشات را کاهش دهد، اما خمیدگی همچنان باقی مانده و ممکن است به بیرینگ و سایر بخشهای دستگاه آسیب برساند.
شکل موج نقش کلیدی در شناسایی این عیب ندارد، اما بهطور کلی:
- اگر خمیدگی نزدیک به مرکز شفت باشد، شکل موج سینوسی خواهد بود.
- اگر خمیدگی نزدیک به کوپلینگ باشد، شکل موجی مشابه لقی دیده میشود.
اگر خمیدگی وجود داشته باشد:
- انتهای شفت در یک مسیر دایرهای حرکت میکند.
- این حرکت باعث وارد شدن نیروی اضافی در هر دور (۳۶۰ درجه) به شفت مقابل میشود.
- این نیرو میتواند دامنه ارتعاشات را در فرکانس دور افزایش دهد (علائمی مشابه نامیزانی جرمی).
مشخصههای ارتعاشات در خمیدگـی شفت:
- ارتعاشات بالا در دو جهت محوری و شعاعی.
- ارتعاشات محوری معمولاً بیشتر از شعاعی است.
- در تحلیل FFT قلههایی در x۱ و x۲ دیده میشود:
- اگر دامنه x۱ غالب باشد، خمیدگی نزدیک به مرکز شفت است.
- اگر دامنه x۲ غالب باشد، خمیدگی نزدیک به انتهای شفت یا کوپلینگ است
این عیب، اختلاف فاز ۱۸۰ درجه بین جهتهای محوری و شعاعی مشاهده میشود، اما در راستای عمودی و افقی اختلاف فاز وجود ندارد. در راستای محوری نیز در دو سر شفت، اختلاف فاز ۱۸۰ درجه مشاهده خواهد شد.
